تبلیغات
مطالب علمی
مطالب علمی
 
قالب وبلاگ

جنگ‌های صلیبی

جنگ‌های صلیبی
SiegeofAntioch.jpeg
زمان از ۱۰۹۵ تا ۱۲۵۰
مکان آسیای صغیر، خاورمیانه، شمال آفریقا
نتیجه اشغال اورشلیم توسط مسیحیان و سپس بازپسگیری آن توسط مسلمانان
علت جنگ پس گرفتن شهر مقدس مسیحیان، اورشلیم از مسلمانان

 

آغازجنگ‌های صلیبی

درسال ١٠٩٥ میلادی جنگ‌های صلیبی میان مسلمانان ومسیحیان آغاز شد. جنگ‌های صلیبی به جنگ‌هایی گفته می‌شود که در آن مسیحیان برای رهایی بیت المقدس از دست مسلمانان در قرون یازده و دوازده میلادی بدان دست می‌‌زدند. نخستین کسی که لوای جنگ را برافراشت راهبی بنام پطرس از اهالی گل (فرانسه بعدی) بود. جنگ‌های صلیبی هشت جنگ است که در جنگ اول و چهارم هیچیک از پادشاهان اروپایی دخالت نداشتند و فقط نجبا و اصیل زادگان بودند که بر صلیبی ‌ها فرمانروایی می‌‌کردند. غیر از جنگ اول در باقی جنگ‌ها مسیحیان از مسلمانان شکست خوردند.

در سال ١٠٩٥ میلادی پاپ اورین دوم همه مسیحیان اروپایی را مجبور کرد تا علیه ترکان مسلمان قیام کنند و شهر اورشلیم (بیت المقدس) واقع در فلسطین را اشغال کنند. در همان سال، سپاه بزرگی مهیا و رهسپار نخستین جنگ صلیبی گردید. عده زیادی از جنگجویان صلیبی در طول سفر خطرناک از اروپا تا خاورمیانه جان خود را از دست دادند. آنها که زنده ماندند در سال ١٠٩٩ م بیت المقدس را تسخیر کردند. بین سالهای ١٠٩٩ تا ١٢٥٠ میلادی شش جنگ صلیبی دیگر رخ داد ولی در هیچ یک از آنها صلیبیان موفقیتی به دست نیاورند.

·         تصرف انتاکیه به دست صلیبیون

سال‌شمار

جنگ‌های صلیبی
SiegeofAntioch.jpeg
زمان از ۱۰۹۵ تا ۱۲۵۰
مکان آسیای صغیر، خاورمیانه، شمال آفریقا
نتیجه اشغال اورشلیم توسط مسیحیان و سپس بازپسگیری آن توسط مسلمانان
علت جنگ پس گرفتن شهر مقدس مسیحیان، اورشلیم از مسلمانان

١٠٧١ م

ترکان مسلمان سپاهیان مسیحی امپراتوری بیزانس را در «جنگ منزیکرت»، در ترکیه کنونی، شکست دادند. مسلمانان برای تسخیر مجدد سرزمین فلسطین به جنگ ادامه دادند و پیروز شدند. و مدتهای مدیدی بیت المقدس را در اختیار خود داشتند.

١٠٩٥

در «کلرمون»، واقع در فرانسه، پاپ اورین دوم از مردان در خواست می‌کند تا سپاهی علیه ترکان مسلمان تشکیل دهند و شهر بیت المقدس (اورشلیم) را مجدداً تسخیر کنند.

آوریل ١٠٩٦

یک راهب فرانسوی به نام پیتر هرمیت (پی یر معتکف) هزاران کشاورز را سازماندهی و فرماندهی کرد که بعدا به اسم سپاه صلیبی مردمی معروف شدند.

 

 

اگوست ١٠٩٦

هنگامی که پیروان پیتر هرمیت که به اندازه کافی مجهز نبودند، به آسیای صغیر رسیدند از سوی ترکان مسلمان مورد هجوم قرار می‌‌گیرند. در همان سال، سپاهی از شوالیه‌ها و اشراف به‌عنوان اولین سپاه منظم صلیبی از «لوپویی» واقع در فرانسه، حرکت کردند.

 

ژوئن ١٠٩٩

بعد از سفری خطرناک که حدود سه سال طول کشید، صلیبیان به نواحی اطراف بیت المقدس رسیدند.

ژوئیه ١٠٩٩

بعد از محاصره‌ای کوتاه، صلیبیان بیت المقدس را تسخیر و اهالی شهر را قتل عام کردند. آنها مسلمانان و یهودیان را با هم کشتند. یهودیانی که در کنیسه‌های خود پناه گرفته بودند زنده زنده سوزانده شدند.

١١١٩

صلیبیان شهرهای مسیحی نشین جدید در سرزمین مقدس بنا کردند. دو گروه شوالیه جدید به نامهای «تمپلار» و «هاسپتیالرز»، تشکیل داده شد. این شوالیه‌ها در عین حال راهب نیز بودند. آنها در مقابل حمله مسلمانان، از مهاجران مسیحی که به سرزمین مقدس می‌‌آمدند، محافظت می‌‌کردند.

١١٤٢

مهاجران از مسیحیان در سرزمین مقدس مستقر می‌شوند. آنها شروع به ساخت «قصر شوالیه ها» در سوریه کردند. انبارهای زیرزمینی این قصرهای با شکوه ذخیره غذایی و سلاح را برای یک محاصره پنج ساله در خود جای می‌‌دادند.

 

 

٤٩- ١١٤٧

دومین گروه صلیبیان، به فرماندهی لوئی هفتم]، پادشاه فرانسه و کنرادسوم، پادشاه آلمان، برای تسخیر بیت المقدس حرکت کردند. بعد از شکست در تسخیر شهر مسلمان نشین دمشق، دومین جنگ صلیبی تمام شد.

١١٨١

صلاح الدین ایوبی جنگجوی مسلمان پادشاه مصر می‌شود. او فرمانده نظامی بسیار ورزیده‌ای بود که سپاه اسلام را متحد کرد.

١١٨٧

سپاه صلاح الدین نیروهای صلیبی را در «جنگ حطین» در هم کوبید. قصرها و پایگاههای صلیبی‌ها یکی پس از دیگری به دست صلاح الدین افتاد. او بیت المقدس را مجدداً تسخیر کرد.

٩٢- ١١٨٩

سومین گروه صلیبیان به رهبری فلیپ دوم، انگلستان، در مقابل صلاح الدین قرار می‌‌گیرند و جلوی پیشروی او را می‌‌گیرند، اما نمی‌توانند بیت المقدس را اشغال کنند. یک قرارداد صلح که در ارصوف در ارض مقدس امضاء شد. تسلط صلیبیان را در طول سواحل تضمین کرد. به زائران اجازه داده شد تا از بیت المقدس (اورشلیم) دیدن کنند. ریچارد شیردل در راه بازگشت به انگلستان به‌وسیله دوک لئوپلد، فرمانروای اتریش، دستگیر و زندانی می‌شود. لئوپلد در ازای آزادی او باج هنگفتی طلب می‌کند.

 

١٢٠٤

سپاهی که رهسپار چهارمین جنگ صلیبی گردید، هرگز به ارض مقدس نرسید، و به جای آن به قسطنطنیه حمله کرد. قسطنطینه پایتخت امپراتوری مسیحی بیزانس بود. صلیبیان شهر را غارت کردند و اهالی شهر را از دم تیغ شمشیرها گذراندند.

١٢١٢

در این سال یک پسر بچه چوپان به نام استفهان، در نزدیکی «واندوم» در مرکز فرانسه، یک سپاه صلیبی از بچه‌ها را به سمت بیت المقدس فرماندهی و راهنمایی کرد. او اعتقاد داشت که کودکان می‌توانند به جای زور از عشق برای شکست دادن مسلمانان استفاده کنند ودر حدود ٣٠٠٠٠ کودک از شهر «مارسی» در جنوب فرانسه، عازم بیت المقدس شدند. تعداد زیادی از کودکان در مسیر سفر جان دادند و بعضی از آنها به عنوان برده فروخته شدند. نتیجه جنگ صلیبی کودکان فاجعه بود.

٢٢-١٢١٧

پنجمین سپاه صلیبی در تسخیر مصر ناکام می‌‌ماند.

٢٩-١٢٢٨

ششمین سپاه صلیبی، به رهبری امپراتور مقدس روم، فردریک دون، دوباره بیت المقدس را به عنوان بخشی از قرار داد موقت صلح با مسلمانان، اشغال می‌کند.

 

٥٠- ١٢٤٨

هفتمین سپاه صلیبی، به رهبری لوئی نهم (سن لوئی) پادشاه فرانسه، به مصر حمله می‌کند. نتیجه این جنگ صلیبی که طی آن لوئی نهم اسیر می‌گردد، فاجعه آمیز بود.

١٢٩١

مسلمانان شهر عکا، آخرین منطقه تحت نفوذ صلیبیان در ارض مقدس، را فتح می‌کنند. این پیروزی به جنگهای صلیبی پایان بخشید. صلیبیان با طعم زندگی مرفه و آسایش جدیدی که در سرزمین مقدس چشیده بودند از فلسطین به خانه هایشان در اروپا باز می‌‌گشتند.

آثار جنگ‌های صلیبی

لوت (عود)

شوالیه‌هایی که از جنگ‌های صلیبی در خاورمیانه باز می‌‌گشتند، ره‌آوردهای فراوانی را از سرزمین‌های عربی با خود به اروپا آوردند که یکی از این ره‌آوردها ساز عود می‌‌باشد. موسیقی نواخته شده با ساز عود، در دبار پادشاهان قرون وسطی محبوبیت خاصی به دست آورد. آهنگ‌های عود روی سیم‌های پنج جفتی ساز عود نواخته می‌‌شد.

شکر و ادویه

در اروپای قرون وسطی، از عسل برای شیرین کردن غذاها و نوشیدنیها استفاده می‌‌کردند. صلیبیان نیشکر را به خانه بردند. قند و شکر به عنوان اشیاء گرانبها، در گنجینه‌ها نگهداری شد و فقط در مناسبتهای مخصوص مورد استفاده قرار می‌‌گرفت. صلیبیان همچنین ادویه جاتی مثل فلفل سیاه، دانه‌های خشخاش (تخم خشخاش)، سیر و همچنین میوه‌های خشک شده و لیمو را با خود به اروپا بردند. دولت شهر و نیز، در شمال ایتالیا، در زمینه واردات مواد غذایی جالب توجه و جدید از خاورمیانه شکوفایی خاصی پیدا کرده بود.

بهداشت و طرز لباس پوشیدن

صلیبیان همچنین روی زندگی ثروتمندان قرون وسطی اثر گذاشتند. در گرمای سرزمین مقدس، صلیبیان لباسهای سبک تر و گشادتر پوشیدند و دمپایی به پا کردند. در آب و هوای داغ خاورمیانه سربازان مجبور بودند بیشتر خود را بشویند، که این کار با استفاده از صابونها و عطرهای محلی صورت می‌‌گرفت. هنگامی که آنها به خانه‌های خودشان در اروپا بازگشتند، عادت حمام کردن را ادامه دادند. آرایش موهای اروپایی هم از آرایش موهای مسلمانان تأثیر گرفت. اولین گروه صلیبیان موهای خود را کوتاه نگاه می‌‌داشتند تا کلاه خودهای خود را به راحتی بر سر بگذارند. صلیبیان بعدها به پیروی از شرقیان، موی خود را بلند می‌‌کردند و مجعد می‌‌ساختند و آن را با حنا رنگ می‌‌کردند.

پارچه‌های بسیار زیبا

پارچه‌های زیبای بافته در سرزمین‌های اسلامی، در اروپای قرون وسطی با استقبال عمومی روبه رو شد. پارچه‌های نخی نرم، مثل چیت و موصلی و تور بافته شده در غزه را، خانمهای اروپایی به‌عنوان مقنعه یا روبند ازکلاههای زیبایشان می‌‌آویختند. حریر گلدار و خوشرنگ دمشقی، پارچه پر طرفدار دیگری بود که صلیبیان از خاورمیانه به ارمغان می‌‌بردند. مسلمانان فرشها و قالیچه‌های رنگی می‌‌بافتند که صلیبیان با خود به کشورشان می‌‌بردند.

قالیچه‌های ایرانی

بعد از جنگهای صلیبی فرشها و قالیچه‌های ایرانی کف اتاقها ورودی مبلهای خانه‌های قرون وسطی را پوشاند. پیش از آن برای پوشش کف اتاقها از بوریا استفاده می‌‌شد.

آلات موسیقی

بعد از جنگهای صلیبی، ترویدورها، نغمه سرایان دربار از پادشاهان اروپای قرون وسطی، آوازهای خود را با نوای ساز عود Lute همراه ساختند. این ساز دارای پنج رشته سیم بود و از سرزمینهای اسلامی به اروپا برده شد.

عینک

صنعتگران مسلمان اطلاعاتی را که درباره اعضای بدن انسان داشتند، با تخصص شیشه سازان ترکیب کردند وانواع عدسی‌های طبی را برای عینک ساختند. صلیبیان از این تخصص برای ساخت عدسی استفاده کردند و در اوایل قرن چهاردهم، عینکهای مطالعه با عدسی‌های محدب در یک کارخانه در ونیز ساخته شدند.

سفر به بیت المقدس

نخستین گروه از جنگجویان صلیبی از راه خشکی به فلسطین سفر کردند. آنها از مجارستان عبور کرده و مستقیم از میان قسطنطنیه گذشتند و بعد به ارض مقدس (سرزمین فلسطین) پا گذاشتند. کشتیهای آنها استحکام لازم را نداشت و قادر به سفر دریایی نبودند. اما بعدا جنگجویان صلیبی از راه دریا و از طریق مدیترانه به بیت المقدس سفر کردند.

سفر جنگجویان صلیبی

سفر به سرزمین مقدس، چه از راه دریا چه از راه خشکی، طولانی و مخاطره آمیز بود. اولین گروه از جنگجویان صلیبی بعد از ٣ سال به بیت المقدس رسیدند.

دانش‌های ایرانیان و اعراب

صلیبیان علوم اسلامی را در شمال اروپا منتشر ساختند. علوم جدیدی را که صلیبیان با خود از شرق به اروپا بردند همه چیزرا از دریانوردی و فیزیک نور گرفته تا حسابداری و معماری، دستخوش تغییر ساخت. برای مثال، روش شمارش از ٠ تا ٩ (دستگاه دهدهی) که مسلمانان آن را از هندیان فرا گرفته بودند، در نتیجه جنگهای صلیبی به اروپا راه یافت و به طور وسیعی مورد استفاده قرار گرفت.الکامل فرزند ارشد صلاح الدین نیز پس از فهمیدن علاقه فردریک دوم به دانش مسلمانان، گروهی از ریاضیدانان و منجمان مسلمان را روانه ی کاخ فردریک کرد(این کار با خشم شدید پاپ وقت همراه بود.)

 

جذام

نتایج جنگهای صلیبی همیشه پر سود نبود. بیماریهایی مانند جذام، مرضی که روی پوست و اعصاب بیمار اثر نامطلوب می‌‌گذارد، به علت جنگ و عدم رعایت بهداشت شیوع پیدا کرد. این بیماری شکل ظاهری بیمار را تغییر می‌‌داد و افراد جذامی در جوامع قرون وسطی از جامعه طرد می‌‌شدند. جذامیان فقط مجاز بودند در «جذامی خانه ها» که در خارج از دیوارهای شهرها قرار داشتند، سکونت کنند. هنگامیکه افراد جذامی می‌‌خواستند از یک «جذامی خانه» به «جذامی خانه» دیگری بروند، مجبور بودند که با خود زنگ‌هایی را حمل کنند و مرتب آن را به صدا در آوردند تا بدینوسیله به دیگران اعلام خطر کنند که افراد مبتلا به جذام در حال عبور هستند.

جنگ صلیبی کودکان

جنگ صلیبی کودکان مجموعه‌ای از رخدادهای تاریخی و خیالی است که به سال ۱۲۱۲ میلادی رخ داده‌اند. طبق روایت دسته‌ای از کودکان از اروپا به سمت اورشلیم حرکت داده شده‌اند.

قرآن در مورد نقش جنگ‌های صلیبی در تضعیف پیشرفت‌های علمی مسلمانان چه می‌فرماید؟

 

در سال 16 .''û بیت المقدس‌، بدون هیچ گونه قتل و غارت به تصرف مسلمانان درآمد و بعداً پیروزی و حاکمیت مسلمانان بر اسپانیا و مسیحیان غربی که تا مدّت مدیدی به گسترش فرهنگ دینی‌، اقتصادی و تجارت مسلمانان در اروپا انجامید، درچند سدة بعد، واکنش جدّی پادشاهان و سرمایه‌داران مسیحی را برانگیخت‌.

از آن جا که اکثریت ساکنان مغرب زمین را مسیحی‌ها تشکیل می‌دادند، برای جذب مردم به جنگ علیه مسلمانان مشرق زمین‌، لازم بود جنگ‌ها به گونه‌ای مقدّس جلوه داده شود، بنابراین بین پادشاهان و سرمایه‌داران مسیحی از یک طرف و اربابان کلیسا از جانب دیگر، توافقی صورت گرفت که نتیجة آن صدور فرمان یک جنگ مذهبی با نام مذهب کلیسا علیه اسلام و مسلمانان بود; به این دلیل‌، این جنگ‌ها، جنگ‌های صلیبی نامیده شدند.

اگر چه به ظاهر جنگ‌های صلیبی از انگیزه‌های مذهبی برخوردار بود، اما انگیزه‌های اصلی و پشتوانه‌های نامرئی این جنگ‌ها، توافق قدرت‌های سیاسی‌، اقتصادی و مذهبی غرب علیه مسلمانان بود.

نخستین‌، جنگ‌های صلیبی در خلال سال‌های 473ـ477 هجری روی داد که لشکریان صلیبی‌، شکست سختی از نیروهای منظم و با انضباط ترکان خورده و تارومار شدند.

آخرین مرحله از جنگ‌های صلیبی در خلال سالهای 595ـ669 هجری روی داد.

و بالاخره جنگ‌های صلیبی‌، طی دو قرن‌، به صورت هشت جنگ به طول انجامید که در نهایت صلیبی‌ها مجبور به عقب‌نشینی از سرزمین‌های اشغالی شدند و به خواسته‌های اولیه نرسیدند; از این رو، با یک بررسی کوتاه می‌بینیم که جنگ‌های صلیبی‌، نزدیک به پنج قرن بعد از زمان رسول اللّه‌و نزول قرآن آغاز شده است و اگر چه در قرآن‌، آیات زیادی در مورد جنگ و تأثیرات آن و نیز پیش گویی‌هایی وجود دارد، امّا در این مورد خاص موردی یافت نشد.

 دین اسلام در سرزمینی نزول کرد که در آن انواع خرافات و بت پرستی ها و بدعت ها رایج بود، سرزمین حجاز با حضور بادیه نشینان اکثریت و شهرنشینان اقلیت میزبان محمد امین (ص)، رسول خدا شد.

سرزمینی که در آن قبایل مختلف برای بقا یکدیگر را مورد هجوم و غارت قرار می دادند. اما این سرزمین با دعوت رسول خدا، رنگ و بویی دیگر به خود گرفت و در طول 12 قرن توانست به بزرگترین امپراتوری منطقه با فرهنگی غنی، اقتصادی قدرتمند و سیاستی مستبدانه، به جز دوران پیامبر اکرم (ص) و خلفای راشدین، تبدیل شود.

هر چند که کمیت و کیفیت حکومت ها در این سرزمین که نام امت را یدک می کشید، دست خوش تغییرات می شد، اما ماهیت سیاسی و اقتصادی و فرهنگی آن در اکثر دوره ها همانند و بیشتر اوقات در آن پیشرفت های چشمگیری نیز دیده می شد.

دین اسلام از همان دوران خلفای راشدین در دو قرن اول خود توانست فتوحاتی را در بیزانس و بخش آسیایی آن و سایر نقاط کسب کند. از این فتوحات می توان به فتح انطاکیه در 636 م./15 هـ.، شام 640 م./20 هـ.، در افریقا مصر 641 م./ 21 هـ.، مراکش، الجزیره و تونس 801 م./ 185 هـ. و در اروپا به اسپانیا (711م./930هـ) و سیسیل (831م./902هـ) اشاره داشت. هرچند پس از این فتوحات حملاتی به قسطنطنیه، پایتخت بیزانس، در زمان معاویه و هم چنین حملاتی نیز به اروپای مرکزی همچون فرانسه و ایتالیا بعد از فتح اندلس صورت گرفت، اما در کل نتیجه ای در بر نداشتند.

«مارسل بوازر» در کتاب «انسان دوستی در اسلام» درباره ذهنیت مسیحیان و بیزانسی ها از لشکرکشی اعراب می نویسد: «بیزانس از ابتدا، سپاهیان عرب را به منزله نیروی شر در نظر مجسم می کرد و استیلای آنان را غضب خداوند بر مسیحیان گناهکار به شمار می آورد. مسیحیان، در این استیلا، تنبیهی خدایی یا توطئه ای یهودی را تصور کردند».

فتوحات مسلمین در سرزمینهای مسیحی منافع و موقعیت اشراف، سلاطین و پاپ ها را به خطر انداخته بود و همچنین تبلیغات وسیع آنان علیه مسلمین، در تشدید و توسه جو خصمانه توام با بیم و تنفر آنان با مسلمان موثر بود؛ البته با توجه به شدت عقب ماندگی و اختلافات داخلی مسیحیان در اروپا و سلطه فئودالیته و ظلم اشراف، سلاطین و زعمای کلیسا بر مردم و جهل و خرافه گرایی، زمینه ورود فرهنگ و تمدن اسلامی را به اروپا فراهم کرد.

در اواخر قرن 11 میلادی (5 هجری)، طوایف مسیحی با هدف های گوناگون در حالی به سمت سوریه و فلسطین هجوم آوردند که جهان اسلام در نا بسامانی و هرج و مرج شدید سیاسی-اجتماعی به سر می برد. همچنین با توجه به ضعف و زوال خلافت بغداد و درگیری دو دولت سلجوقیان و فطمیان، به ویژه در منطقه سوریه و فلسطین و عصیان حکام بلاد به خصوص شورش اسماعیلیان، این نابسامانی و هرج و مرج، بیش از پیش افزایش یافت. اختلافات و نابسامانی های مذهبی – سیاسی مسیحیان و امپراتوری روم شرقی (بیزانس) با مسیحیان اروپای غربی و نیز مشاجرات عقیدتی شدید آنان و کلیسای یونان با روم، منجر به انفصال قطعی مسیحیت شرقی و غربی در سال 1054 میلادی شد.

اما بحران های اجتماعی – اقتصادی و فساد در دستگاه کلیسا و در روابط آن با سلاطین، اشراف و فئودال ها و تجار و نیز پیشتازی ترکان سلجوقی در قلمرو بیزانس و بخش آسیایی آن و فتح انطاکیه به دست آنها (1085 و 1086 میلادی) و حتی تهدید قسطنطنیه و عوامل دیگر ایجاب می کرد تا دستگاه فئودالی کلیسای روم و اشراف و فئودالها، تجار و حکام اروپایی در مجموعه ای از انگیزه ها و اهداف مذهبی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی و برای خروج از این بحران ها که موجودیت امپراتوری های مسیحی نشین شرقی و غربی را به خطر انداخته بود و خلاصه برای نجات غرب و اروپا به ایجاد پیوند دوباره میان دو بخش شرقی و غربی جهان مسیحیت روی آوردند.

پاپ اوربان دوم، تقاضای امپراتوری بیزانس را برای رفع خطر ترکها مغتنم شمرد و در پیوند با اسراف و حکام و تجار اروپایی، گروه های مختلف مسیحی و متعصب اروپا را از کشورهایی چون فرانسه و آلمان با فتوای جهاد با کافران یعنی مسلمانان به سمت انطاکیه و بیت المقدس سرازیر کرد. بدین ترتیب، آنها جنگهای صلیبی طولانی دویست ساله – از اواخر قرن 11 الی اواخر قرن 13 میلادی – را آغاز کردند.

ویل دورانت در کتاب تاریخ تمدن سه علت را برای جنگ های صلیبی را بر شمرد:

1- پیشتازی ترکان سلجوقی؛

2- تضعیف شدید امپراتوری بیزانس؛

3- حس جاه طلبی شهرهای ایتالیایی که می خواستند دامنه قدرت تجاری خود را افزایش دهند. جنگ های صلیبی معجونی از مسیحیت، فئودالیسم، شوالیه گری و امپریالیسم بود.

از نظر مذهبی و اجتماعی بحران در اروپا، با خساراتی که در جنگ های صلیبی بر اروپاییان شرقی وارد شده بود، بالا گرفت و اختلافات میان مسیحیان شرقی و غربی گسترش و کلیسا در موقعیت شکننده ای قرار گرفت. ویل دورانت در جایی دیگر از کتاب تاریخ تمدن می گوید: « تمدن اسلامی عملا نشان داده بود که از نظر آراستگی، آسایش، فرهنگ و جنگ به مراتب بر تمدن مسیحی برتری دارد.

جهد بلیغ پاپ ها در راه استقرار صلح در اروپا به وسیله ایجاد هدف مشترک، بر اثر امیال ناسیونالیسم و جهادهای خود پاپ ها علیه امپراتوران بی اثر شده بود.»
یکی دیگر از آثار مهم این جنگ ها تضعیف معتقدات مذهبی مسیحیان طی قرون 13 و 14 میلادی بود؛ اعتقاداتی که بر اساس آنها، وعده های پیروزی قطعی به مسیحیان داده شده بود.

همچنین با توجه به کیفیت جنگ های صلیبی که علاوه بر نظامیان، روحانیان مسیحی و توده های مردم از اقشار مختلف به طور دسته جمعی و به شکل مهاجرت وارد سرزمین های اسلامی شده بودند و بر اثر آن برخورد و تماس ایجاد شده، زمینه بیداری اروپا و غرب، به ویژه از طریق اسپانیا و سیسیل فراهم شد.

 

پیشرفت اروپا، پسرفت اسلام

.: بخش دوم :.

مسیحیان پس از یک دوره طولانی ترس و وحشت از نیستی و اضمحلال در مقابل قدرت مسلمین، بر اثر تکان های شدید ناشی از فتوحات مسلمین که تا قلب اروپا نفوذ کرده بود، بر اثر جنگ های صلیبی از خواب بیدار شدند.
مونتگمری وات درباره اهمیت و تاثیر بنیادی این جنگ ها برای غرب و اروپا در کتاب «تاثیر اسلام در اروپا»[1] می نویسد:
«اهمیت بنیادی نهضت صلیبی این بود که اروپای غربی از طریق این نهضت به هویت خود پی برد. این برایند مثبت، شکست سیاسی و نظامی آنها را جبران کرد. اروپا علی رغم شکست، بنا به عوامل و علل دیگر رو به پیشرفت نهاد. از سوی دیگر مسیحیت شرقی با جنگ های صلیبی ضد هدف متعهد آنها بودند. صلیبی ها از نظر فرهنگی بعضی از جوانب جذاب حیات اسلامی را در شرق به تجربه نشستند و سعی کردند در موقع بازگشت به وطن از آنها اقتباس و تقلید کنند.»
از نظر بازرگانی و صنعت نیز بر اثر این جنگ ها، مسیحیان با صنعت و بازرگانی دنیای اسلام آشنا شدند و این امر در رشد بازرگانی و فعالیت های تجاری جوامع اروپایی تاثیر زیادی گذاشت. ویل دورانت در کتاب «تاریخ تمدن: عصر ایمان» در خصوص ورود تجار اروپایی به سرزمین های اسلامی می نویسد:
«هر جا صلیبیون رفتند، سوداگران به دنبال آنها کالاهای خود را راه انداختند، شاید هم بازرگانان راهنما و مشوق صلیبی ها بودند. شهسواران، فلسطین را ازدست دادند، اما ناوهای ایتالیایی بودند که نه تنها دست مسلمانان بلکه دست امپراتوری بیزانس را نیز از مدیترانه کوتاه و سلطه خویش را بر آن دریا آشکار ساختند. ونیز، جنووا، پیزا، آمالفی، مارسی و بارسلون قبل از این حوادث با مسلمانان مشرق زمین، ناحیه تنگه بسفر و دریای سیاه معاملات تجاری داشتند؛ اما این داد و ستد بر اثر جنگ های صلیبی بسیار توسعه پیدا کرد.»
این امر منجر به شکل گیری نهضت پروتستانتیسم و به تعبیری «مسیحیت اسلامیزه» در اروپا شد. از نظر عینی و اجتماعی – اقتصادی، با تزلزل و فروپاشی تدریجی فئودالیسم اروپایی و رشد طبقه متوسط و بورژوازی با آن حجم عظیم مبادلات تجاری و صنعتی و اقتصادی، روند اضمحلال فئودالیسم و تکوین سرمایه داری و ترقی تجارات، صنعت و اقتصاد اروپا سریعتر و انقلاب تجاری – اقتصادی آن نزدیکتر شد و در نهایت در نقطه عطف خود به تولد غرب جدید (رنسانس) انجامید.
تعدادی از نویسندگان غربی تاثیر جنگ های صلیبی در جهان اسلام را ناچیز و کم اهمیت جلوه داده اند و حتی در تحولات سیاسی و اوضاع داخلی جهان اسلام بی تاثیر دانسته اند. از جمله، اشپولبر، جنگ های صلیبی را همچون حادثه ای فرعی در تاریخ قسمت کوچکی از تمام دنیای اسلام قلمداد کرده و معتقد است که این جنگها فقط در سوریه، فلسطین و سواحل مصر جریان داشت نه در بین النهرین و ایران و آسیای مرکزی. بنابراین تحول اوضاع سیاسی در این سرزمین ها به هیچ وجه از این واقعه متاثر نشد و سکنه این نواحی هیچ گ.نه تماسی با مسیحیان صلیبی پیدا نکردند.
به علت آشفتگی سیاسی داخلی و اختلافات و قیام اسماعیلیان در جهان اسلام و به دلیل اینکه عباسیان با آن همه ضعف و سستی، مستقیما در معرض این تهاجم نبودند و حتی ترکان سلجوقی نیز دچار آشفتگی سیاسی و درگیری با شورشیان اسماعیلی (نزاری) و فاطمیان و اتابکان و عباسیان بودند، دیگر خطری برای صلیبیان اروپایی به حساب نمی آمدند. جامعه مسلمانان در برابر تهاجم صلیبی ها در مراحل بعد چندان مقاومتی نکرد. وقوع این جنگ ها و حملات فرسایشی اروپاییان در ضعف و زوال و از هم پاشیدگی جوامع مسلمان و تشدید این ضعف و پراکندگی در جهان اسلام موثر بود.
از نظر روابط میان جهان مسیحیت و غرب با اسلام و مسلمانان،جنگ های صلیبی نقطه عطف این روابط با تغییرات کیفی منفی و اثار و عوارض پایدار و تشدید همان روابط خصمانه گذشته به شمار می رود. در واقع این جنگ ها عکس العملی بود از سوی اروپاییان در برابر مسلمانان و اسلام.
پیروزی صلیبی ها در جنگ تولوز در اندلس و بعد تصرف قرطبه و اشبیله طی بیست سال عملیات خوشنت آمیز و رفتار جنایتبار با سقوط «الموحدون» به حکومت مسلمانان در اسپانیا خاتمه داد. بدین ترتیب جهان مسیحیت در مساله اسپانیا توانست اولین انتقام خود را از مسلمانان بگیرد. در اواخر قرن 15 میلادی آخرین پایگاه مسلمانان، غرناطه در اسپانیا نیز سقوط کرد. از نظر دستگاه رهبری کلیسای کاتولیک روم و دولت های اروپایی، این حادثه یک پیروزی فراموش نشدنی جهان مسیحی بر اسلام قلمداد شد؛ به حدی که رویداد غرناطه را یک انتقام نا تمام و جزیی جهان مسیحی گیری از اسلام نام نهاده بودند.
سقوط اسپانیا و سیسیل ضربه مهلکی را بر جهان اسلام وارد آورد. از علل و عوامل این سقوط می توان به وجود تفرقه و اختلاف داخلی طوایف و امرای مسلمین در قرطبه و سایر نقاط اندلس اشاره کرد.
با فتح پایگاه های مسلمین در اروپا، مسیحیان به منابع علمی و فرهنگی غنی از دنیای اسلام دست یافتند که با الهام از آنها توانستند در بسیاری از علوم و فنون در طول چندین قرن پیشرفت چشمگیری را به دست آورند. اروپاییان با منابعی همچون ابوعلی سینا، غزالی و ابن رشد در طول سالهای بعدی به درجاتی از علوم رسیدند که خود مسلمانان نتوانستند به این درجات عالی برسند.




طبقه بندی: دانستنی ها،
[ پنجشنبه 28 دی 1391 ] [ 01:48 ب.ظ ] [ مهران شهبازی شکیب ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

این وبلاگ به شما کمک میکند تا مطالب کلی و اموزنده درباره ی بسیاری از مسائل شگفت انگیز بدانید (با ما باشید)
نظر سنجی
به چه نوع مطالبی بیشتر علاقه داری





آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب

  • دانلود فیلم
  • خرید vpn